İnşaat ve Yapı Market İçin Toptan-Perakende Karma Satış: 2026 Rehberi

İnşaat ve yapı market sektörü, perakendenin iki cephede çalışan ender disiplinlerinden biri: bir tarafta mahalle müşterisi (yarım kilo çivi, bir kova boya), diğer tarafta şantiye veya inşaat firması (10 palet çimento, 500 metre demir, 30 fayans paleti). Bu karma satış modeli, doğru stok takip sistemiyle yönetilmediğinde hem perakende müşteri kaybı hem de şantiye alacak sızıntısı yaratır.

Bu rehberde inşaat ve yapı market için toptan-perakende karma stok yönetimi, şantiye cari akışı, birim dönüşümleri ve sezonluk planlamayı anlatıyoruz.

Sektörün iki cephesi

Perakende (mahalle müşterisi)

• Bireysel ev tadilatı, boya, küçük tamir
• Adet bazlı (1 kova boya, 1 paket çivi)
• Anında nakit/kart ödeme
• Düşük tutarlı (50-2.000 TL)
• Yüksek marj (%30-50)
• Hızlı kasa, fiş

Toptan (şantiye, firma)

• İnşaat projesi, taşeron, müteahhit
• Palet/koli bazlı (10 palet çimento, 50 paket fayans)
• Vade ile fatura, cari hesap
• Yüksek tutarlı (5.000-500.000 TL)
• Düşük marj (%10-20)
• İrsaliye, fatura, sevkiyat süreci

Tek yazılımla her iki cepheyi yönetebilmek, sektörün altyapı sorununun temelinde. Stokify her iki akışı destekleyecek şekilde tasarlandı.

Stok birimi yönetimi: kritik nokta

İnşaat sektöründe birim karmaşası en büyük stok hatası kaynağı:

Stokify'da çözüm:

1. Her ürün için ana birim tanımlanır (örn. çimento için "torba")
2. Alt birim dönüşümleri girilir (1 palet = 40 torba)
3. Satış sırasında istenen birim seçilir
4. Stok ana birimde tutulur, otomatik çevrim yapılır
5. Rapor her iki birimde gözükür

Bu yapı sayesinde "10 palet sattım" denildiğinde sistem otomatik 400 torba düşer; manuel hesap yok, hata sıfır.

Çoklu fiyat seviyesi

Aynı ürün için 3 fiyat seviyesi:

Stokify'da müşteri tipi seçilir, sistem otomatik doğru fiyatı getirir. Bkz: Kar Marjı Hesaplama Rehberi.

Şantiye cari hesabı: sektörün ana riski

Şantiye müşterisi çalışmadığında çoğu yapı market batar. Cari hesap yönetimi yanlış kurulduğunda:

• Aylık 200.000 TL satış yapılır ama alacak biriken bir yıl sonunda 1.5 milyon TL'ye çıkar
• Şantiye iflas eder, alacaklar tahsil edilemez
• Yapı market nakit darlığı yaşar, kendi tedarikçi ödemesini geciktirir

Stokify cari hesap modülünde şantiye yönetimi:

1. Şantiye müşteri kartı

• Firma adı, vergi no, vergi dairesi
• Proje adı, lokasyon
• Yetkili kişi (proje müdürü, satın alma)
• Cari limit (ör. 100.000 TL üstü onay gerekir)

2. Sipariş ve teslimat akışı

• Sipariş alınır, irsaliye basılır
• Teslimat sahaya yapılır
• Fatura ay sonu kesilir
• Vade başlar (30-60-90 gün)

3. Tahsilat takibi

• Vade sonu uyarısı
• Kısmi ödeme kabulü (Stokify ile uyumlu)
• Cari Hesaplar dashboard'da kırmızı/sarı seviye

Bkz: Cari Hesap (Veresiye) Sistemi Rehberi.

Kısmi ödeme örneği

Şantiye Mayıs ayında 80.000 TL fatura aldı, 60 günde ödeyecek. Temmuz başında 30.000 TL avans, Temmuz sonu 30.000 TL, Ağustos başı kalan 20.000 TL.

Stokify'da:

• 30.000 TL tahsilat → kısmi ödeme olarak işlenir, kalan 50.000 TL cari bakiyede
• 30.000 TL tahsilat → toplam 60.000 TL alındı, kalan 20.000 TL
• 20.000 TL tahsilat → fatura kapanır, ciroya tahsilat tarihiyle yansır

Her bir tahsilat ayrı kayıt, mali müşavir doğru raporlar.

Satır bazlı iade ve hatalı stok

Şantiyeden iade sık karşılaşılan durum:

Sağlam iade (proje fazlası malzeme)

Şantiye projeyi bitirdi, 5 palet çimento arttı. Tedarikçi-müşteri ilişkisinde anlaşmalı olarak iade alır. Stokify'da: sipariş detayı → Ürün İadesi → 5 palet çimento → Stok'a yönlendir. Şantiyenin cari borcundan otomatik düşülür.

Hasarlı iade (zarar görmüş malzeme)

İrsaliyede 50 torba çimento var, depoda 8 torba yırtık. Bu 8 torbayı sağlam stoğa yazmak fire riski. Hatalı Stok'a yazılır, tedarikçiye iade için kayıt altında.

Yanlış sipariş

Şantiye 22'lik demir istedi, 24'lük gönderildi. İade alınır, sağlam stoğa yazılır, doğru ölçü yeni siparişle gönderilir.

Stokify'ın satır bazlı iade akışı her senaryo için tek panel.

Sezonluk planlama: inşaat takvimi

İnşaat sektörü Türkiye'de mevsimsel:

Stokify'ın Geçen Yıl Aynı Ay raporu ile sezon hazırlığı planlanır. Bkz: Minimum Stok Seviyesi Rehberi.

Stok döngüsü

• Sürekli yüksek stok: Çimento, demir, fayans (sezon boyunca hareket)
• Sezon başı yükle: Boya, kalorifer brülörü, su tesisat
• Kış stok azalt: Bahçe-park, dış cephe boyası

Toplu etiket basımı ve raf etiketleri

Yapı markette etiket yönetimi:

• Ürün etiketi: Her torba/kutu/paket başına barkod
• Raf etiketi: Ürün adı, birim fiyat, fiyat farkları (toptan vs perakende)
• Palet etiketi: Yığın halinde duran paletler için büyük etiket (palet ID, ürün, miktar)

Stokify toplu etiket basımı ile yeni gelen 10 palet fayansın etiketi 3 dakikada bastırılır. Bkz: Barkod ve Etiket Sistemi Kurma Rehberi.

İşletme türü seçimi: Perakende vs Depo

Yapı market kayıt sırasında işletme türü seçer:

• Perakende: Mahalle müşteri öncelikli, kasa odaklı
• Depo: Toptan satış öncelikli, irsaliye-fatura odaklı

İdeali her iki tipi tek lokasyonda yönetebilmek; Stokify'da kategori bazlı arayüz farkları ile bu mümkün.

Yıllık karlılık örneği: orta ölçekli yapı market

500 m² kapalı + 1000 m² açık depo yapı market için yıllık tablo:

Yıllık Ciro (KDV dahil)             : 12.000.000 TL
KDV (ortalama %20)                  :  2.000.000 TL
KDV hariç ciro                      : 10.000.000 TL

Toplam Maliyet                      :  8.200.000 TL
Brüt Kar                            :  1.800.000 TL  (marj: %18)

Kart komisyonu (kart oranı %20)     :    36.000 TL
Operasyon Giderleri:
  - Kira (depo + ofis)              :   480.000 TL
  - Elektrik, su, internet          :    72.000 TL
  - 4 çalışan + 2 forklift sürücüsü :   720.000 TL
  - Nakliye-lojistik                :   180.000 TL
  - Çeşitli                         :    60.000 TL

Net Kar                             :   252.000 TL  (yıllık %2.1)
Beklenmedik kayıp (alacak tahsil edilemez): -150.000 TL
Düzeltilmiş Net Kar                 :   102.000 TL

Bu tabloda iki kritik kalem: kart komisyonu nispeten düşük (çünkü şantiye ödemeleri havale/EFT) ve alacak tahsil edilemez kayıp (şantiye iflasları). İkincisini minimize etmek için cari kontrol şart.

Stokify ile yapı market yönetimi: özet

• Çoklu birim ve dönüşüm desteği (torba ↔ palet ↔ ton)
• Çoklu fiyat seviyesi (perakende / yarı-toptan / toptan)
• Şantiye cari hesabı + kısmi ödeme
• İrsaliye ve fatura akışı
• Satır bazlı iade + hatalı stok
• Toplu etiket basımı (yeni gelen palet için)
• Mevsim öncesi stok planlama
• KDV ve kart komisyonu otomatik hesabı

Sonuç

Yapı market sektörü iki farklı dünyayı tek çatı altında yönetir. Mahalle müşterisinden şantiye projesine kadar geniş ölçek, birim dönüşümü ve cari hesap karmaşıklığı gerektirir. Doğru bir stok takip sistemi olmadan şantiye alacakları batar, fire ile sağlam stok karışır, sezon planlaması kaçırılır.

Stokify yapı market işletmesi için tasarlandı: çoklu birim, çoklu fiyat, şantiye cari hesabı, kısmi ödeme, satır bazlı iade tek panelde. İlk hafta envanteri sisteme aktarmak 3-5 günde tamamlanır, ardından şantiye alacaklarınızdan tedarikçi ödemenize kadar tam görünürlük sağlar.

---

İlgili rehberler:

• Cari Hesap (Veresiye) Sistemi Rehberi: şantiye cari yönetimi
• Hırdavat ve Nalburda Fire, İade, Hatalı Stok: hatalı stok yönetimi
• Minimum Stok Seviyesi Rehberi: sezona göre stok ayarlama
• Kar Marjı Hesaplama Rehberi: toptan vs perakende marj farkları
• POS Komisyonu Rehberi: kart komisyonu pazarlığı